Bugun...



ŞİDDET YÖNETTİMİNDE KELEBEK ETKİSİ

Günümüzde politikanın işleyişinde temel olan sav mekaniğini ekonomik temelli açıklarının sosyolojik etkilerinin yüksek düzeyde hissedilmesi ve politikanın ekonomik hamlelerle bağdaştırılacak seviyeye gelmesi alışılagelen yönetim becerisi biliminin sorgulanmasına yol açmış durumdadır.

facebook-paylas
Güncelleme: 24-09-2019 01:50:39 Tarih: 24-09-2019 01:30

ŞİDDET YÖNETTİMİNDE KELEBEK ETKİSİ

Nitekim politika şiddetin baskılanan yüzünün hala kilit nokta olduğunun görülmesini engelleyen karakteristik kirli kimliğini bu dönemde hızla ilerleyen teknolojinin yardımıyla oldukça iyi saklıyor gibi görünüyor. Peki günümüzde politikanın bu denli dar kalıplara sığdırılmaya çalışılması ve sosyokültürel anlamda ilerlermiş toplumlarda cazibesini kaybetmiş olmasının tarihte pek çok örneği var mıdır?

 

Ayrıca politikanın ve toplumun şiddetle olan ilgisi nedir? Günümüz toplum düzeninin oluşmasında tarihimizdeki belli politik hamlelerin çok önemli olduğuna kuşku duymadığımız halde neden politikanın değerini kaybettiğine inanılıyor? Bu yazımızda bu sorulara cevap arayacağız.

 

Politika aslında şiddet yönetimi becerisi yüksek olan insanların ilgi duyduğu sosyal bir bilimdir. İnsan özünün şiddete ilgi duyduğuna dair tarihte pek çok örnek vardır. Bu sav konusunda pek çok defa inceleme yapılmıştır. Politikanın ise insanlığın bu zaafından beslendiği düşünülse de günümüzde  şiddet eğiliminin şartlar tarafından mı geliştirildiği yoksa insanın temelinde mi olduğu hala tartışma konusudur. Bu durumda konuyu bir nebze daha anlaşılır kılmak için insanlığın ilk zamanlarındaki yaşayış biçimi hakkında üretilen teoriler üzerine konuşmamız mantıklı olacaktır.

 

Bu konu üzerine gerek tarihçiler ,gerek sosyologlar, gerekse psikologlar fazlaca düşünmüş ve toplum nezninde önem arz etmesini sağlamıştır. Bu konuyla alakalı Marksist profesör Chris Harman Halkların Dünya Tarihi kitabında medeniyetin izlerinin yeni yeni görüldüğü tarihin ilk dönemlerinde iş gücü yüksek olan fakat doyurulacak kişi sayısı az olan kabilelerin, iş gücü az fakat doyurulacak kişi sayısı  çok olan kabilelere yardımda bulunduğundan bahseder. Bu dönemde bireyselleşmenin etkilerinin had safhada görülmesinin sebebinin şartlar olduğuna dair bir görüş olarak kabul edilebilir çünkü kişisel alanların özerklik derecesine gelmesi dokunulmazlığın değerinin artmasına ve buda şiddetin daha cazip hale gelmesine sebep olur. 

 

Ünlü biyolog ve tarihçi Yuval Noah Harari ise şuanda atalarımız olduğuna inanılan sapienslerin tarihin ilk dönemlerinde verdiği tüyler ürpertici zarardan ve diğer insan türlerinin yok oluşunda birinci derece sorumlu olduğundan bilimsel gerçeklik edasıyla bahseder. Ayrıca sapiens türünün kendi bireylerine de zarar verdiğini ve bu denli toplum organizasyonunun başarıya ulaşmasının yıllar aldığını söyler homo sapiens kitabında. 

 

Hatta Sigmund Freud ve Alfred Adler yine psikolojik bakış açısıyla bu durumu gözden geçirmiş. Freud saldırganlık psikolojisini irdelemiş ve bunu tetikleyen etkenler konusunda çalışmalar yapmıştır. Freud cinsel eğilimin bu konuda temel etken olduğuna inansa da Adler aşağılık psikolojisinin şiddet pratiğinde daha etkili olduğuna inanmıştır. Bahsedilen şartların insanın doğası itibarı ile geliştiğini varsayarsak şiddet eğiliminin de insan özünde bulunduğu savı güçlenebilir. Bu iki bilim insanı bahsi geçen noktada birleşse de bu şiddet eğiliminin sebepleri konusunda anlaşmazlık yaşamıştır.

 

O zaman biz de çeşitli teoriler ışığında insanlığın temelinde şiddet eğilimi olduğunu varsayabiliriz. Bu durumda insanlığın bu tarz bir zaafı olduğunu düşünerek  bu zaafı iyi yönetebilme becerisi aynı zamanda bir toplum lideri olma yolunda önemli bir adım olarak sayılabilir mi? İnsanlık tarihinde günümüze göre çok daha basit düzeyde gelişen sosyolojik mekanizmaların varlığını düşünerek evet sayılabilir diyebiliriz.

 

Ünlü siyaset bilimi profesörü David Runciman şiddet ve politika kavramları üzerine eğilmiş, politikanın oynadığı anahtar rolü örneklendirirken Suriye ve Danimarka’yı karşılaştırmıştır. Bu 2 ülkenin arasındaki tek farkın politika olduğunu söylemiştir.

 

Politikanın yani tabiri caizse şiddet yönetimi becerisinin önemini vurgulamak adına tarihteki birkaç örneğe göz atabiliriz. 2.dünya Savaşının görünen sebepleri ile politik sebepleri arasında yadsınamaz büyüklükte fark vardır. Neredeyse her savaş ;türünün değişkenlik göstermesinden bağımsız olarak politik sebeplerden kaynaklanır. Savaşın artan insan popülasyonunun azaltılması, yıllarca yapılan üretimin dramatik bir sebeple yok edilmesi insanların bu sebep üzerine yok olan ürünlerinin yerine yenisinin üretilmesi için daha fazla çalışması ve bu sayede bilincinin uyutulup ‘köle olduğunu bilmeyen köle en iyi köledir’ sözüne uygun hayat yaşayıp üst kademeye mümkün mertebe yarar sağlamaya çalışması gibi sağlam temelli sosyolojik teoriler bile politikanın işlevsel özelliğinin önüne geçemez.

 

Pragmatik ve basit düzeyden bakacak olursak prut savaşında Ruslara karşı hala sebebi bilinmeyen politik hatalar yapılmış ve üstün konumdayken Osmanlı imparatorluğu savaştan eli boş dönmüştür.

 

Aynı şekilde viyana kuşatmasında da kırım hanlığının azizliğine uğrayıp iki taraf arasında kalan Osmanlı imparatorluğu ordusu da aynı anda birkaç parametreyi idare etmekte zorlanan politikacıların kurbanı olmuştur.

 

Yaşanan bu tarihi hezimetlerden alınabilecek birincil ders politikanın direkt olarak şiddet yönetimiyle birincil derecede ilişkili olması gibi görünüyor. Bu bağlamda geç de olsa günümüz politika anlayışının oturmasına zemin hazırlamıştır ve ABD gibi usta politikacılara sahip bir ülkenin bile Vietnam’da görüldüğü üzere Asya kıtasında  kurulması planlana  devlet üssünün  halk ile dünyaya yansıtılması gereken yüzü konusunda komünizmin yıpratıcılığını alet etmeye çalışması da politikanın ne derece riskli olduğunu göstermiştir. Geldiğimiz noktada belli zümre yapılan hataların alt metnini üst düzeyde analiz etmiş ve bu analitik çözümleme tüm dünya ülkeleri üzerinde bir çığ etkisi yaratmış gibidir.

 

Politika iki ucu keskin bir bıçak gibidir. Bu sebeple şiddetin minimal düzeye indirilmiş gibi gösterilmesinin sebebi ve soğuk savaş teorilerinin daha popüler olması yukarıda saydığım örneklerin geri döndürülemez etkisidir. Bu durum fizikte kelebek etkisi olarak bilinen sosyolojik anlamda küçük   bir fikir akımının gitgide büyük kitlelere ulaşmasıyla  örneklendirilebilecek bir bilimsel teoriye benzetilebilir. Zira neredeyse her devlet hem kendi tarihinden hem de başka devletlerin tarihinden önemli ölçüde ders almaya çalışıp bu fikir akımının mensubu olmuştur. Yazımızın son kısmında ise kirli eller ikilemine değineceğiz.

 

1900’lü yılların başında yaşamış olan sosyolog Max  Weber modern devletin tanımını oluştururken şu sözü kullanmıştır  ‘Şiddetin meşru kullanımında bir tekeli başarıyla talep eden teşekkül ‘. Burada yoğunlaşmamız gereken nokta şiddetin başarıyla talep edilmesi kısmının pratikteki olumsuzluklarıdır .

Max Weber’e  göre politikacıyı şiddet yönetimi konusunda iki tehlike beklemektedir.

Bunlardan birincisi politikacının meşru şiddeti uygulayan devlet organlarının hiçbirini devreye sokmadan politikanın idare edilebileceğini düşünmesidir. Bu politikada mantık ve ahlak olgularının önemli olduğuna inanmaya başlamaktır fakat  Max Weber’e göre politika kirli bir iştir ve bu durumda idaresi imkansızdır.

 

Bir diğer senaryoda ise şiddeti uygulama konusunda sonu gelmez bir idari aç gözlülüğün pençesinde kıvranan politikacıyı bekleyen kötü sondan bahsedilir. Toplum gözünde talep edilen meşru şiddetin devlet organları tarafından uygulanması ve resmi devlet kanunlarının güvenilirliğinin kanıtlanmaya çalışılması sebebi ile şiddetin haddinden fazla uygulanması politikacıyı başarılı olduğuna inandırır. Bu sebeple şiddeti uygulayan tarafın bizzat politikacı olmaması şiddetin çığırtkan sonuçlarından bir haber yaşamasını sağlar. Belli bir süre sonra ise felakete sürüklenir. Tarihteki birçok örnek gibi sonunun ölüm olması muhtemeldir.

 

İşte bu yüzdendir ki bu tarz riskleri muhtemellik seviyesine çıkarabilecek farkındalığa sahip sosyokültürel anlamda yüksek toplumların bireyleri politikayı riske değebilecek bir meslek olarak görmeyebilirler oysa içerisinde bulunduğumuz kitlede birçok kişi başbakan olmanın hayalini kurmuş ve tam özgüvenle başarabileceğine kendinin inandırmıştır. Tutarsız yüksek özgüvenin zıttı olan farkındalık bu toplum türünün ihtiyacı olan şeydir. Özetle politikacı olma hayalinden vazgeçmek için biraz farkındalık yeterli olabilir.

 

Politika anlaşıldığı üzere ince bir ip üzerinde hayatı pahasına yürüme özgüveni ister. Akrobatlar gibi denge sağlar hata yaparsa akrobatlar gibi aşağı düşer fakat onları düşmeden yakalayacak bir emniyet ipi olmaksızın…

Bir sonraki yazımızda görüşmek üzere…

MERT SAKARYA

BalkanAktuel.Com




Bu haber 656 defa okunmuştur.


FACEBOOK YORUM
Yorum

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER ANALİZ Haberleri

Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
HAVA DURUMU
YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Sivasspor 14 9 2 3 29 13 30 +16
2 Beşiktaş 14 8 3 3 22 16 27 +6
3 Trabzonspor 14 7 2 5 27 15 26 +12
4 İstanbul Başakşehir 14 7 2 5 22 14 26 +8
5 Fenerbahçe 14 7 3 4 28 16 25 +12
6 Galatasaray 14 6 3 5 15 11 23 +4
7 Alanyaspor 14 6 4 4 24 14 22 +10
8 Yeni Malatyaspor 14 5 4 5 29 19 20 +10
9 Göztepe 14 5 4 5 16 15 20 +1
10 Denizlispor 14 5 6 3 14 15 18 -1
11 Gaziantep FK 14 4 5 5 18 24 17 -6
12 Çaykur Rizespor 14 5 7 2 14 22 17 -8
13 Gençlerbirliği 14 3 6 5 22 25 14 -3
14 Konyaspor 14 3 6 5 13 20 14 -7
15 Kasımpaşa 14 3 8 3 19 25 12 -6
16 Antalyaspor 14 3 8 3 13 26 12 -13
17 Kayserispor 14 2 8 4 13 29 10 -16
18 MKE Ankaragücü 14 2 9 3 9 28 9 -19
Takım O G M B A Y P AV
1 Hatayspor 14 9 2 3 21 11 30 +10
2 Akhisarspor 14 7 3 4 21 16 25 +5
3 BB Erzurumspor 14 7 4 3 15 10 24 +5
4 Bursaspor 14 8 4 2 22 19 23 +3
5 Menemenspor 14 6 4 4 16 15 22 +1
6 Keçiörengücü 14 5 2 7 12 9 22 +3
7 Ümraniyespor 14 6 4 4 24 20 22 +4
8 Fatih Karagümrük 14 5 4 5 18 17 20 +1
9 Balıkesirspor 14 5 5 4 14 11 19 +3
10 Giresunspor 14 5 5 4 16 20 19 -4
11 Adana Demirspor 14 4 4 6 17 14 18 +3
12 Altay 14 4 5 5 18 18 17 0
13 İstanbulspor 14 3 5 6 24 23 15 +1
14 Altınordu 14 3 7 4 13 19 13 -6
15 Osmanlıspor FK 14 4 8 2 16 23 11 -7
16 Boluspor 14 2 7 5 13 20 11 -7
17 Adanaspor 14 1 7 6 15 24 9 -9
18 Eskişehirspor 14 4 8 2 21 27 5 -6
Takım O G M B A Y P AV
1 Manisa FK 16 13 1 2 43 12 41 +31
2 Samsunspor 16 11 1 4 37 7 37 +30
3 Yeni Çorumspor 16 10 5 1 25 18 31 +7
4 Sancaktepe Bld 16 9 5 2 25 11 29 +14
5 Hekimoğlu Trabzon 16 9 5 2 29 26 29 +3
6 Tarsus İdman Yurdu 16 8 7 1 23 20 25 +3
7 İnegölspor 16 7 6 3 22 15 24 +7
8 Zonguldak Kömürspor 16 6 6 4 20 20 22 0
9 Pendikspor 16 6 6 4 19 19 22 0
10 Afjet Afyonspor 16 6 7 3 23 20 21 +3
11 Sarıyer 16 5 6 5 16 17 20 -1
12 Amed Sportif 16 5 6 5 12 22 20 -10
13 Hacettepe Spor 16 6 8 2 18 29 20 -11
14 Kırklarelispor 16 4 6 6 11 21 18 -10
15 Gümüşhanespor 16 5 9 2 18 22 17 -4
16 Başkent Akademi FK 16 4 9 3 17 22 15 -5
17 1922 Konyaspor 16 4 10 2 19 28 14 -9
18 Şanlıurfaspor 16 0 15 1 3 51 14 -48
Takım O G M B A Y P AV
1 24 Erzincanspor 16 10 1 5 24 9 35 +15
2 Serik Belediyespor 16 10 2 4 32 18 34 +14
3 Artvin Hopaspor 16 8 2 6 27 12 30 +15
4 68 Aksaray Belediyespor 16 8 3 5 25 11 29 +14
5 Çatalcaspor 16 6 2 8 26 16 26 +10
6 Karaköprü Belediyespor 16 6 3 7 14 10 25 +4
7 Çankaya FK 16 6 5 5 16 15 23 +1
8 Düzcespor 16 6 6 4 11 13 22 -2
9 Buca FK 16 6 6 4 20 24 22 -4
10 Silivrispor 16 5 5 6 18 16 21 +2
11 Sultanbeyli Bld. 16 5 5 6 15 14 21 +1
12 Erzin Spor Kulübü 16 4 5 7 16 15 19 +1
13 Kızılcabölükspor 16 4 6 6 21 22 18 -1
14 Şile Yıldızspor 16 4 7 5 12 14 17 -2
15 Yeni Orduspor 16 2 3 11 5 8 17 -3
16 Yomraspor 16 3 6 7 15 18 16 -3
17 Tokatspor 16 0 13 3 7 32 3 -25
18 Manisaspor 16 0 13 3 9 46 3 -37
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 13/12/2019 Alanyaspor vs Antalyaspor
 14/12/2019 Çaykur Rizespor vs Kasımpaşa
 14/12/2019 Gençlerbirliği vs Göztepe
 14/12/2019 Galatasaray vs MKE Ankaragücü
 15/12/2019 Gaziantep FK vs Kayserispor
 15/12/2019 Sivasspor vs Fenerbahçe
 15/12/2019 Beşiktaş vs Yeni Malatyaspor
 16/12/2019 İstanbul Başakşehir vs Konyaspor
 16/12/2019 Trabzonspor vs Denizlispor
 16/12/2019 İstanbul Başakşehir - Konyaspor İstanbul Başakşehir ligdeki son 12 maçında hiç kaybetmedi  İstanbul Başakşehir yenilmez
 16/12/2019 İstanbul Başakşehir - Konyaspor Konyaspor ligdeki son 7 maçında hiç kazanamadı  İstanbul Başakşehir yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 13/12/2019 Altay vs Adana Demirspor
 14/12/2019 BB Erzurumspor vs Giresunspor
 14/12/2019 Boluspor vs Fatih Karagümrük
 14/12/2019 İstanbulspor vs Eskişehirspor
 14/12/2019 Adanaspor vs Menemenspor
 15/12/2019 Keçiörengücü vs Hatayspor
 15/12/2019 Ümraniyespor vs Osmanlıspor FK
 15/12/2019 Balıkesirspor vs Akhisarspor
 15/12/2019 Altınordu vs Bursaspor
 15/12/2019 Keçiörengücü - Hatayspor Keçiörengücü ligde evindeki son 7 maçında hiç kaybetmedi  Keçiörengücü yenilmez
 15/12/2019 Balıkesirspor - Akhisarspor Balıkesirspor ligdeki son 5 maçında hiç kazanamadı  Akhisarspor yenilmez
 15/12/2019 Balıkesirspor - Akhisarspor Akhisarspor ligdeki son 5 maçında hiç kaybetmedi  Akhisarspor yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 14/12/2019 Kırşehir Belediyespor vs Van Spor
 14/12/2019 Tuzlaspor vs Eyüpspor
 15/12/2019 Bayburt Özel İdare Spor vs Sakaryaspor
 15/12/2019 Elazığspor vs Kastamonuspor
 15/12/2019 Kahramanmaraşspor vs Ergene Velimeşe
 15/12/2019 Bandırmaspor vs Etimesgut Belediyespor
 15/12/2019 Bodrumspor vs Uşak Spor
 15/12/2019 Kardemir Karabükspor vs Ankara Demirspor
 15/12/2019 Niğde Anadolu FK vs Sivas Belediyespor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 14/12/2019 Çankaya FK vs Silivrispor
 14/12/2019 Manisaspor vs Tokatspor
 15/12/2019 Yomraspor vs Kızılcabölükspor
 15/12/2019 24 Erzincanspor vs Yeni Orduspor
 15/12/2019 Buca FK vs Düzcespor
 15/12/2019 Çatalcaspor vs Artvin Hopaspor
 15/12/2019 Erzin Spor vs Karaköprü Belediyespor
 15/12/2019 Şile Yıldızspor vs Serik Belediyespor
 15/12/2019 68 Aksaray Belediyespor vs Sultanbeyli Bld.
 15/12/2019 68 Aksaray Belediyespor - Sultanbeyli Bld. 68 Aksaray Belediyespor ligdeki son 10 maçında hiç kaybetmedi  68 Aksaray Belediyespor yenilmez
 15/12/2019 Erzin Spor - Karaköprü Belediyespor Karaköprü Belediyespor ligde deplasmandaki son 6 maçında hiç kazanamadı  Erzin Spor yenilmez
SON YORUMLANANLAR
  • HABERLER
  • VİDEOLAR
HABER ARŞİVİ
resmi ilanlar

Web sitemize nasıl ulaştınız?


NAMAZ VAKİTLERİ
GÜNLÜK BURÇ
nöbetçi eczaneler
HABER ARA
YUKARI YUKARI