Bugun...



ŞİDDET YÖNETTİMİNDE KELEBEK ETKİSİ

Günümüzde politikanın işleyişinde temel olan sav mekaniğini ekonomik temelli açıklarının sosyolojik etkilerinin yüksek düzeyde hissedilmesi ve politikanın ekonomik hamlelerle bağdaştırılacak seviyeye gelmesi alışılagelen yönetim becerisi biliminin sorgulanmasına yol açmış durumdadır.

facebook-paylas
Güncelleme: 24-09-2019 01:50:39 Tarih: 24-09-2019 01:30

ŞİDDET YÖNETTİMİNDE KELEBEK ETKİSİ

Nitekim politika şiddetin baskılanan yüzünün hala kilit nokta olduğunun görülmesini engelleyen karakteristik kirli kimliğini bu dönemde hızla ilerleyen teknolojinin yardımıyla oldukça iyi saklıyor gibi görünüyor. Peki günümüzde politikanın bu denli dar kalıplara sığdırılmaya çalışılması ve sosyokültürel anlamda ilerlermiş toplumlarda cazibesini kaybetmiş olmasının tarihte pek çok örneği var mıdır?

 

Ayrıca politikanın ve toplumun şiddetle olan ilgisi nedir? Günümüz toplum düzeninin oluşmasında tarihimizdeki belli politik hamlelerin çok önemli olduğuna kuşku duymadığımız halde neden politikanın değerini kaybettiğine inanılıyor? Bu yazımızda bu sorulara cevap arayacağız.

 

Politika aslında şiddet yönetimi becerisi yüksek olan insanların ilgi duyduğu sosyal bir bilimdir. İnsan özünün şiddete ilgi duyduğuna dair tarihte pek çok örnek vardır. Bu sav konusunda pek çok defa inceleme yapılmıştır. Politikanın ise insanlığın bu zaafından beslendiği düşünülse de günümüzde  şiddet eğiliminin şartlar tarafından mı geliştirildiği yoksa insanın temelinde mi olduğu hala tartışma konusudur. Bu durumda konuyu bir nebze daha anlaşılır kılmak için insanlığın ilk zamanlarındaki yaşayış biçimi hakkında üretilen teoriler üzerine konuşmamız mantıklı olacaktır.

 

Bu konu üzerine gerek tarihçiler ,gerek sosyologlar, gerekse psikologlar fazlaca düşünmüş ve toplum nezninde önem arz etmesini sağlamıştır. Bu konuyla alakalı Marksist profesör Chris Harman Halkların Dünya Tarihi kitabında medeniyetin izlerinin yeni yeni görüldüğü tarihin ilk dönemlerinde iş gücü yüksek olan fakat doyurulacak kişi sayısı az olan kabilelerin, iş gücü az fakat doyurulacak kişi sayısı  çok olan kabilelere yardımda bulunduğundan bahseder. Bu dönemde bireyselleşmenin etkilerinin had safhada görülmesinin sebebinin şartlar olduğuna dair bir görüş olarak kabul edilebilir çünkü kişisel alanların özerklik derecesine gelmesi dokunulmazlığın değerinin artmasına ve buda şiddetin daha cazip hale gelmesine sebep olur. 

 

Ünlü biyolog ve tarihçi Yuval Noah Harari ise şuanda atalarımız olduğuna inanılan sapienslerin tarihin ilk dönemlerinde verdiği tüyler ürpertici zarardan ve diğer insan türlerinin yok oluşunda birinci derece sorumlu olduğundan bilimsel gerçeklik edasıyla bahseder. Ayrıca sapiens türünün kendi bireylerine de zarar verdiğini ve bu denli toplum organizasyonunun başarıya ulaşmasının yıllar aldığını söyler homo sapiens kitabında. 

 

Hatta Sigmund Freud ve Alfred Adler yine psikolojik bakış açısıyla bu durumu gözden geçirmiş. Freud saldırganlık psikolojisini irdelemiş ve bunu tetikleyen etkenler konusunda çalışmalar yapmıştır. Freud cinsel eğilimin bu konuda temel etken olduğuna inansa da Adler aşağılık psikolojisinin şiddet pratiğinde daha etkili olduğuna inanmıştır. Bahsedilen şartların insanın doğası itibarı ile geliştiğini varsayarsak şiddet eğiliminin de insan özünde bulunduğu savı güçlenebilir. Bu iki bilim insanı bahsi geçen noktada birleşse de bu şiddet eğiliminin sebepleri konusunda anlaşmazlık yaşamıştır.

 

O zaman biz de çeşitli teoriler ışığında insanlığın temelinde şiddet eğilimi olduğunu varsayabiliriz. Bu durumda insanlığın bu tarz bir zaafı olduğunu düşünerek  bu zaafı iyi yönetebilme becerisi aynı zamanda bir toplum lideri olma yolunda önemli bir adım olarak sayılabilir mi? İnsanlık tarihinde günümüze göre çok daha basit düzeyde gelişen sosyolojik mekanizmaların varlığını düşünerek evet sayılabilir diyebiliriz.

 

Ünlü siyaset bilimi profesörü David Runciman şiddet ve politika kavramları üzerine eğilmiş, politikanın oynadığı anahtar rolü örneklendirirken Suriye ve Danimarka’yı karşılaştırmıştır. Bu 2 ülkenin arasındaki tek farkın politika olduğunu söylemiştir.

 

Politikanın yani tabiri caizse şiddet yönetimi becerisinin önemini vurgulamak adına tarihteki birkaç örneğe göz atabiliriz. 2.dünya Savaşının görünen sebepleri ile politik sebepleri arasında yadsınamaz büyüklükte fark vardır. Neredeyse her savaş ;türünün değişkenlik göstermesinden bağımsız olarak politik sebeplerden kaynaklanır. Savaşın artan insan popülasyonunun azaltılması, yıllarca yapılan üretimin dramatik bir sebeple yok edilmesi insanların bu sebep üzerine yok olan ürünlerinin yerine yenisinin üretilmesi için daha fazla çalışması ve bu sayede bilincinin uyutulup ‘köle olduğunu bilmeyen köle en iyi köledir’ sözüne uygun hayat yaşayıp üst kademeye mümkün mertebe yarar sağlamaya çalışması gibi sağlam temelli sosyolojik teoriler bile politikanın işlevsel özelliğinin önüne geçemez.

 

Pragmatik ve basit düzeyden bakacak olursak prut savaşında Ruslara karşı hala sebebi bilinmeyen politik hatalar yapılmış ve üstün konumdayken Osmanlı imparatorluğu savaştan eli boş dönmüştür.

 

Aynı şekilde viyana kuşatmasında da kırım hanlığının azizliğine uğrayıp iki taraf arasında kalan Osmanlı imparatorluğu ordusu da aynı anda birkaç parametreyi idare etmekte zorlanan politikacıların kurbanı olmuştur.

 

Yaşanan bu tarihi hezimetlerden alınabilecek birincil ders politikanın direkt olarak şiddet yönetimiyle birincil derecede ilişkili olması gibi görünüyor. Bu bağlamda geç de olsa günümüz politika anlayışının oturmasına zemin hazırlamıştır ve ABD gibi usta politikacılara sahip bir ülkenin bile Vietnam’da görüldüğü üzere Asya kıtasında  kurulması planlana  devlet üssünün  halk ile dünyaya yansıtılması gereken yüzü konusunda komünizmin yıpratıcılığını alet etmeye çalışması da politikanın ne derece riskli olduğunu göstermiştir. Geldiğimiz noktada belli zümre yapılan hataların alt metnini üst düzeyde analiz etmiş ve bu analitik çözümleme tüm dünya ülkeleri üzerinde bir çığ etkisi yaratmış gibidir.

 

Politika iki ucu keskin bir bıçak gibidir. Bu sebeple şiddetin minimal düzeye indirilmiş gibi gösterilmesinin sebebi ve soğuk savaş teorilerinin daha popüler olması yukarıda saydığım örneklerin geri döndürülemez etkisidir. Bu durum fizikte kelebek etkisi olarak bilinen sosyolojik anlamda küçük   bir fikir akımının gitgide büyük kitlelere ulaşmasıyla  örneklendirilebilecek bir bilimsel teoriye benzetilebilir. Zira neredeyse her devlet hem kendi tarihinden hem de başka devletlerin tarihinden önemli ölçüde ders almaya çalışıp bu fikir akımının mensubu olmuştur. Yazımızın son kısmında ise kirli eller ikilemine değineceğiz.

 

1900’lü yılların başında yaşamış olan sosyolog Max  Weber modern devletin tanımını oluştururken şu sözü kullanmıştır  ‘Şiddetin meşru kullanımında bir tekeli başarıyla talep eden teşekkül ‘. Burada yoğunlaşmamız gereken nokta şiddetin başarıyla talep edilmesi kısmının pratikteki olumsuzluklarıdır .

Max Weber’e  göre politikacıyı şiddet yönetimi konusunda iki tehlike beklemektedir.

Bunlardan birincisi politikacının meşru şiddeti uygulayan devlet organlarının hiçbirini devreye sokmadan politikanın idare edilebileceğini düşünmesidir. Bu politikada mantık ve ahlak olgularının önemli olduğuna inanmaya başlamaktır fakat  Max Weber’e göre politika kirli bir iştir ve bu durumda idaresi imkansızdır.

 

Bir diğer senaryoda ise şiddeti uygulama konusunda sonu gelmez bir idari aç gözlülüğün pençesinde kıvranan politikacıyı bekleyen kötü sondan bahsedilir. Toplum gözünde talep edilen meşru şiddetin devlet organları tarafından uygulanması ve resmi devlet kanunlarının güvenilirliğinin kanıtlanmaya çalışılması sebebi ile şiddetin haddinden fazla uygulanması politikacıyı başarılı olduğuna inandırır. Bu sebeple şiddeti uygulayan tarafın bizzat politikacı olmaması şiddetin çığırtkan sonuçlarından bir haber yaşamasını sağlar. Belli bir süre sonra ise felakete sürüklenir. Tarihteki birçok örnek gibi sonunun ölüm olması muhtemeldir.

 

İşte bu yüzdendir ki bu tarz riskleri muhtemellik seviyesine çıkarabilecek farkındalığa sahip sosyokültürel anlamda yüksek toplumların bireyleri politikayı riske değebilecek bir meslek olarak görmeyebilirler oysa içerisinde bulunduğumuz kitlede birçok kişi başbakan olmanın hayalini kurmuş ve tam özgüvenle başarabileceğine kendinin inandırmıştır. Tutarsız yüksek özgüvenin zıttı olan farkındalık bu toplum türünün ihtiyacı olan şeydir. Özetle politikacı olma hayalinden vazgeçmek için biraz farkındalık yeterli olabilir.

 

Politika anlaşıldığı üzere ince bir ip üzerinde hayatı pahasına yürüme özgüveni ister. Akrobatlar gibi denge sağlar hata yaparsa akrobatlar gibi aşağı düşer fakat onları düşmeden yakalayacak bir emniyet ipi olmaksızın…

Bir sonraki yazımızda görüşmek üzere…

MERT SAKARYA

BalkanAktuel.Com




Bu haber 1080 defa okunmuştur.


FACEBOOK YORUM
Yorum

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER ANALİZ Haberleri

Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
HAVA DURUMU
YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Başakşehir FK 34 20 5 9 65 34 69 +31
2 Trabzonspor 34 18 5 11 76 42 65 +34
3 Beşiktaş 34 19 10 5 59 40 62 +19
4 Sivasspor 34 17 8 9 55 38 60 +17
5 Alanyaspor 34 16 9 9 61 37 57 +24
6 Galatasaray 34 15 8 11 55 37 56 +18
7 Fenerbahçe 34 15 11 8 58 46 53 +12
8 Gaziantep FK 34 11 10 13 49 50 46 -1
9 Antalyaspor 34 11 11 12 41 52 45 -11
10 Kasımpaşa 34 12 15 7 53 58 43 -5
11 Göztepe 34 11 14 9 44 49 42 -5
12 Gençlerbirliği 34 9 16 9 39 56 36 -17
13 Konyaspor 34 8 14 12 36 52 36 -16
14 Denizlispor 34 9 17 8 31 48 35 -17
15 Çaykur Rizespor 34 10 19 5 38 57 35 -19
16 Yeni Malatyaspor 34 8 18 8 44 51 32 -7
17 Kayserispor 34 8 18 8 40 72 32 -32
18 MKE Ankaragücü 34 7 16 11 31 56 32 -25
Takım O G M B A Y P AV
1 Hatayspor 34 19 6 9 48 28 66 +20
2 BB Erzurumspor 34 18 8 8 42 26 62 +16
3 Adana Demirspor 34 17 7 10 71 43 61 +28
4 Akhisarspor 34 16 9 9 46 39 57 +7
5 Fatih Karagümrük 34 15 8 11 53 39 56 +14
6 Bursaspor 34 17 9 8 49 41 56 +8
7 Altay 34 14 8 12 48 37 54 +11
8 Keçiörengücü 34 13 10 11 33 28 50 +5
9 Ümraniyespor 34 12 14 8 48 51 44 -3
10 Menemenspor 34 11 12 11 42 46 44 -4
11 Giresunspor 34 12 14 8 39 47 44 -8
12 İstanbulspor 34 9 12 13 45 43 40 +2
13 Balıkesirspor 34 9 14 11 36 48 38 -12
14 Altınordu 34 8 13 13 37 44 37 -7
15 Boluspor 34 6 13 15 30 41 33 -11
16 Osmanlıspor FK 34 8 17 9 41 56 30 -15
17 Adanaspor 34 3 19 12 30 55 21 -25
18 Eskişehirspor 34 7 21 6 34 60 12 -26
Takım O G M B A Y P AV
1 Samsunspor 28 23 1 4 64 11 73 +53
2 Manisa FK 28 19 3 6 79 31 63 +48
3 Hekimoğlu Trabzon 28 17 7 4 51 34 55 +17
4 Sancaktepe FK 28 16 8 4 51 23 52 +28
5 İnegölspor 28 13 9 6 41 30 45 +11
6 Afjet Afyonspor 28 13 11 4 47 30 43 +17
7 Tarsus İdman Yurdu 28 14 13 1 45 39 43 +6
8 Pendikspor 28 11 10 7 40 39 40 +1
9 Sarıyer 28 11 10 7 34 33 40 +1
10 Zonguldak Kömürspor 28 9 10 9 35 37 36 -2
11 Çorum FK 28 11 14 3 36 42 36 -6
12 Hacettepe Spor 28 11 15 2 37 48 35 -11
13 1922 Konyaspor 28 9 13 6 38 45 33 -7
14 Kırklarelispor 28 8 11 9 25 41 33 -16
15 Başkent Akademi FK 28 9 15 4 37 41 31 -4
16 Amed Sportif 28 7 14 7 28 46 28 -18
17 Gümüşhanespor 28 7 17 4 31 57 25 -26
18 Şanlıurfaspor 28 0 27 1 10 102 14 -92
Takım O G M B A Y P AV
1 Serik Belediyespor 28 16 5 7 49 24 55 +25
2 24Erzincanspor 28 14 4 10 47 22 52 +25
3 68 Aksaray Belediyespor 28 14 6 8 43 27 50 +16
4 1928 Bucaspor 28 14 7 7 47 34 49 +13
5 Artvin Hopaspor 28 12 5 11 38 21 47 +17
6 Düzcespor 28 12 6 10 32 18 46 +14
7 Karaköprü Belediyespor 28 10 6 12 25 22 42 +3
8 Çatalcaspor 28 9 5 14 39 28 41 +11
9 Silivrispor 28 8 6 14 37 31 38 +6
10 Sultanbeyli Bld. 28 9 8 11 33 27 38 +6
11 Kızılcabölükspor 28 8 8 12 39 37 36 +2
12 Yomraspor 28 9 10 9 28 30 36 -2
13 52 Orduspor FK 28 7 7 14 21 20 35 +1
14 Çankaya FK 28 9 12 7 33 37 34 -4
15 Şile Yıldızspor 28 6 11 11 23 30 29 -7
16 Erzin Spor Kulübü 28 6 12 10 27 34 28 -7
17 Tokatspor 28 1 23 4 16 66 7 -50
18 Manisaspor 28 1 24 3 16 85 0 -69
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 26/07/2020 Kasımpaşa 3 - 2 Başakşehir FK
 25/07/2020 Göztepe 3 - 1 Sivasspor
 25/07/2020 Kayserispor 1 - 2 Trabzonspor
 25/07/2020 Konyaspor 2 - 3 Alanyaspor
 25/07/2020 Denizlispor 0 - 1 MKE Ankaragücü
 25/07/2020 Gençlerbirliği 0 - 3 Beşiktaş
 25/07/2020 Yeni Malatyaspor 0 - 1 Gaziantep FK
 25/07/2020 Fenerbahçe 3 - 1 Çaykur Rizespor
 24/07/2020 Antalyaspor 2 - 2 Galatasaray
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 19/07/2020 Osmanlıspor FK 4 - 3 Balıkesirspor
 19/07/2020 Eskişehirspor 0 - 3 Boluspor
 18/07/2020 Adana Demirspor 3 - 0 İstanbulspor
 18/07/2020 Hatayspor 3 - 1 Bursaspor
 18/07/2020 Akhisarspor 3 - 4 Ankara Keçiörengücü
 18/07/2020 Giresunspor 1 - 2 Altay
 18/07/2020 BB Erzurumspor 4 - 1 Ümraniyespor
 18/07/2020 Fatih Karagümrük 3 - 0 Adanaspor
 17/07/2020 Menemenspor 1 - 1 Altınordu
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 18/03/2020 Van Spor 2 - 1 Ergene Velimeşe
 15/03/2020 Bodrumspor 0 - 1 Bandırmaspor
 15/03/2020 Kardemir Karabükspor 0 - 1 Niğde Anadolu FK
 15/03/2020 Ergene Velimeşe 0 - 3 Tuzlaspor
 15/03/2020 Van Spor 0 - 1 Sakaryaspor
 15/03/2020 Sivas Belediyespor 0 - 3 Kastamonuspor
 15/03/2020 Kahramanmaraşspor 0 - 1 Kırşehir Belediyespor
 15/03/2020 Uşak Spor 3 - 0 Elazığspor
 14/03/2020 Etimesgut Belediyespor 1 - 2 Eyüpspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 18/03/2020 Artvin Hopaspor 0 - 1 Sultanbeyli Bld.
 18/03/2020 Yomraspor 1 - 0 Serik Belediyespor
 15/03/2020 Kızılcabölükspor 1 - 0 Erzin Spor
 15/03/2020 Manisaspor 0 - 4 68 Aksaray Belediyespor
 15/03/2020 Serik Belediyespor 0 - 0 Düzcespor
 15/03/2020 Sultanbeyli Bld. 2 - 2 Silivrispor
 15/03/2020 Çatalcaspor 1 - 1 24Erzincanspor
 15/03/2020 Tokatspor 1 - 2 1928 Bucaspor
 15/03/2020 Artvin Hopaspor 2 - 1 Çankaya FK
SON YORUMLANANLAR
  • HABERLER
  • VİDEOLAR
HABER ARŞİVİ
resmi ilanlar

Web sitemize nasıl ulaştınız?


NAMAZ VAKİTLERİ
GÜNLÜK BURÇ
nöbetçi eczaneler
HABER ARA
YUKARI YUKARI